زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
 

ابواسحاق ‌ابراهیم بن‌ احمد غافقی





اِبْراهیم‌ِ غافِقی‌، ابواسحاق ‌بن‌ احمد بن‌ عیسی‌ (۶۴۱ -۷۱۶ق‌/ ۱۲۴۳-۱۳۱۶م‌)، نحوی‌، قاری‌ و فقیه‌ مالکی است‌.


۱ - زادگاه



در اِشبیله‌ (سِویل‌) زاده‌ شد و در سَبْتَه‌ درگذشت‌ و به‌ همین‌ سبب‌ وی‌ را اشبیلی‌ و سَبْتی‌ گفته‌اند. علت‌ انتساب‌ او به‌ غافق‌، از قلعه‌های‌ نزدیک‌ اشبیلیه، دانسته‌ نیست‌. اندک‌ اطلاعی‌ که‌ از او هست‌، در همه مآخذ به‌ یک‌سان‌ تکرار شده‌ است‌ و آن‌ نیز باید همان‌ روایتی‌ باشد که‌ شاگرد وی‌ ابوالقاسم ‌بن‌ عمران‌ حضرمی ‌ برای‌ ذهبی نقل‌ کرده‌ و ابن‌ حجر خلاصه آن‌ را آورده‌ است‌.

۲ - علت اقامت در تونس



وی‌ در آغاز کودکی‌، در اشبیلیه‌ می‌زیست‌ و چون‌ اسپانیایی‌ها بر آن‌ شهر چیره‌ شدند، وی‌ را در ۶۴۶ق‌/۱۲۴۸م‌ به‌ سبته در ساحل تونس بردند.

۳ - مقام علمی



در تونس به‌ آموختن‌ حدیث، فقه ‌و نحو پرداخت‌ و قرآن را به‌ ۷ قرائت فراگرفت‌ و بعدها کتابی‌ نیز درباره قرائت‌ نافع‌ نوشت‌، اما بیش‌تر به‌ صرف ‌ و نحو همت‌ گماشت‌ و کتاب‌ سیبویه را نزد استاد خواند و سرانجام‌ به‌ زباندانی‌ در سراسر مغرب‌ نامور شد. شرحی‌ بر کتاب‌ الجمل زجاجی (د ۳۳۹ق‌/۹۵۰م‌) به‌ وی‌ نسبت‌ داده‌اند.
[۴] تونکی‌، محمودحسن‌، معجم‌ المصنفین‌، بیروت‌، ۱۳۴۴ق‌، ج۳، ص۵۲-۵۳.
[۶] یافعی‌، عبدالله‌، مرا¸ة الجنان‌، بیروت‌، ۱۳۹۰ق‌، ج۴، ص۲۵۶.


۴ - فهرست منابع



(۱) ابن‌ حجر عسقلانی‌، احمد، الدرر الکامنة، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۹۲ق‌.
(۲) ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌.
(۳) تونکی‌، محمودحسن‌، معجم‌ المصنفین‌، بیروت‌، ۱۳۴۴ق‌.
(۴) حاجی‌ خلیفه‌، کشف‌ الظنون‌، استانبول‌، ۱۹۴۱م‌.
(۵) سیوطی‌، جلال‌الدین‌، بغیة الوعاة، به‌ کوشش‌ محمدابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌.
(۶) یافعی‌، عبدالله‌، مرا¸ة الجنان‌، بیروت‌، ۱۳۹۰ق‌.

۵ - پانویس


 
۱. ابن‌ حجر عسقلانی‌، احمد، الدرر الکامنة، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۹۲ق‌، ج۱، ص۱۲.    
۲. سیوطی‌، جلال‌الدین‌، بغیة الوعاة، به‌ کوشش‌ محمدابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌، ج۱، ص۴۰۵.    
۳. ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌، ج۶، ص۳۸.    
۴. تونکی‌، محمودحسن‌، معجم‌ المصنفین‌، بیروت‌، ۱۳۴۴ق‌، ج۳، ص۵۲-۵۳.
۵. حاجی‌ خلیفه‌، کشف‌ الظنون‌، استانبول‌، ۱۹۴۱م‌، ج۱، ص۶۰۴.    
۶. یافعی‌، عبدالله‌، مرا¸ة الجنان‌، بیروت‌، ۱۳۹۰ق‌، ج۴، ص۲۵۶.


۶ - منبع



دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «ابراهیم غافقی»، ج۲، ص۷۰۴.    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.